Wyśpij się… na zdrowie! Jaką rolę pełni sen w życiu człowieka?

Zdecydowanie zbyt mało mówi się publicznie o roli, jaką w naszym życiu odgrywa sen. Jest on dla nas naturalną czynnością, która następuje po aktywnie spędzonym dniu. Kiedy nie wyśpimy się dobrze, jesteśmy zmęczeni i rozdrażnieni. Czasem jednak śpimy długo, a mimo wszystko trudno nam wstać z łóżka na dźwięk budzika. Co warto wiedzieć na temat zjawiska snu? Jak sprawić, by nasze spanie było efektywne?

Po co jest sen?

Tak naprawdę jest on nam potrzebny do… przeżycia! Nie jesteśmy w stanie czuwać bez spania przez 24 godziny na dobę. Organizm musi mieć chwile wytchnienia, kiedy to ciało odpoczywa, a w jego wnętrzu dochodzi do intensywnej, niezbędnej regeneracji. Aby taka była, sen musi być spokojny i głęboki – płytki, przerywany nie jest efektywny i zdrowy. Każdy z nas na pewno doskonale zna uczucie ogromnego zmęczenia i jego negatywne skutki. Rozdrażnienie, brak koncentracji, spowolniona reakcja – to tylko niektóre z nich. Kiedy się wyśpimy, od razu czujemy się znacznie lepiej. Chroniczna bezsenność prowadzi do wielu konsekwencji zdrowotnych dla całego ustroju.

Konsekwencje braku snu

Poza wymienionymi wyżej, podczas chronicznego braku snu może dochodzić do poważnych zaburzeń nastroju. Osoby niedosypiające są bardziej skłonne do podejmowania nieracjonalnych, groźnych decyzji niż te, których rytm dobowy jest unormowany, które „dostarczają” swojemu organizmowi odpowiedniej dawki snu. Poważne skutki braku snu obejmują też m.in. spadek odporności, stany paranoidalne i psychozy. Oczywiście mowa tutaj o ekstremalnych sytuacjach, gdy następuje deprywacja snu przez bardzo długi czas. Ale właśnie – czas. Jak długo trzeba spać, aby się wyspać?

Ile snu potrzebujemy?

Przyjęło się, że dorosły człowiek potrzebuje 8 godzin snu – nie mniej i nie więcej. Naturalnie mowa tutaj o pełnym, niczym nieprzerywanym śnie w nocy. Tak naprawdę to, ile godzin musimy spać, aby się wyspać i móc prawidłowo funkcjonować, jest kwestią bardzo indywidualną, uwarunkowaną w dużej mierze genetycznie. Ponadto zapotrzebowanie na sen uzależnione jest m.in. od wieku. Ogólnie rzecz ujmując, im jesteśmy młodsi, tym więcej snu potrzebujemy, i odwrotnie. Niemowlęta mogą spać nawet do 19 godzin na dobę, zaś osobom starszym niejednokrotnie w zupełności wystarcza 5-6 godzin snu.

Jak zapewnić sobie długi i spokojny sen?

Niezmiernie ważne jest w tym względzie przestrzeganie rytmu dobowego. Powinien on być możliwie najbardziej stały, niczym niezakłócany. Istotną rolę odgrywają tu pewne rytuały, np. przygotowujące do pójścia na spoczynek, jak kąpiel, czytanie książki przed snem, a wszystko o tych samych porach każdego dnia. Oczywiście w życiu dorosłym trudno to osiągnąć, niemniej możemy sobie pomóc na wiele sposobów.

 

Warto postawić na aktywność fizyczną wieczorem, bowiem wówczas zużyjemy energię i łatwiej będzie nam zasnąć spokojnym, głębokim snem. Trzeba tylko pamiętać o tym, by nie odbywać treningu zaraz przed snem, kiedy organizm jest jeszcze na „najwyższych obrotach”. Najlepiej zakończyć ćwiczenia na około 2-3 godziny przed planowanym spoczynkiem.

 

Kolejną ważną kwestią jest korzystanie z wszelkiego rodzaju sprzętów elektronicznych przed snem – nie róbmy tego! Na co najmniej 2 godziny przed spaniem trzeba zrezygnować z oglądania telewizji, grania na komputerze czy telefonie. Jasne ekrany tych urządzeń pobudzają, zdecydowanie utrudniając zasypianie. Zamiast tego lepiej poczytać wspomnianą książkę. Ale uwaga! I tutaj jest „haczyk”, bo nie powinna to być wciągająca książka z wartką akcją, której kolejne strony przerzucamy z wypiekami na twarzy.

 

Jeśli mamy problemy z zaśnięciem, dobrym pomysłem będzie wyciszenie przed snem przy pomocy przytłumionego światła i np. aromaterapii. Prawdziwe cuda może też zdziałać monotonna, relaksacyjna muzyka. Im bardziej wyciszymy emocje i uspokoimy organizm, tym większe prawdopodobieństwo, że uda się nam szybko zasnąć, a nasz sen będzie spokojny i zdrowy.

 

 

 

 

2018-09-22

PARTNERZY